ΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΠΡΟΟΔΟ
ΚΥΚΛΟΙ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ
Αν μελετήσετε την ιστορία, θα δείτε ότι σε συγκεκριμένες περιόδους η Ινδία βρισκόταν στην πρωτοπορία και έπειτα ο πολιτισμός και η κουλτούρα της παρήκμασαν, μετατοπιζόμενα προς τη Δύση καθώς ο ήλιος έδυε. Έπειτα αναδύθηκε η Ελλάδα, η Αίγυπτος γνώρισε μια αναζωπύρωση του πολιτισμού της, μετακινήθηκε στην Αγγλία και την Αμερική και σήμερα, η Ιαπωνία αποτελεί το σημαντικότερο επίκεντρο της Γης (όπως θεωρούνταν τη δεκαετία του 1980).
Πολλοί παράγοντες συμβάλλουν στο να φτάσει μια χώρα σε ένα ορισμένο επίπεδο ανάπτυξης. Είναι μια διαδικασία αιώνων, αλλά το κέντρο αυτής της ανάπτυξης δεν προέρχεται αποκλειστικά από την ίδια. Πολλοί άλλοι παράγοντες προέρχονται από τις γύρω χώρες. Για παράδειγμα, πριν από 2000 χρόνια, όταν η Μέση Ανατολή βρισκόταν στο απόγειό της, δεν έφτασε σε αυτό το ύψος ανεξάρτητα. Βρισκόμενη στο σταυροδρόμι του παγκόσμιου εμπορίου, πολλές κουλτούρες συναντήθηκαν εκεί.
Υπάρχουν μόνο τρεις κουλτούρες που συνέβαλαν πραγματικά στην παγκόσμια πρόοδο: η Ινδία, η Κίνα και η Ελλάδα. Αυτές είναι οι τρεις μοναδικές κουλτούρες. Ό,τι έλαβε η Δύση από αυτές ήταν οι φιλοσοφίες, οι θεολογίες, οι μεταφυσικές θεωρήσεις και πολλά άλλα, που προήλθαν από την Ελλάδα και μεταδόθηκαν δυτικότερα. Λέγεται ότι όλα αυτά προέκυψαν αρχικά από την Ινδία, από όπου κάποιες κουλτούρες πήγαν προς την Ελλάδα και άλλες προς την Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων της Κίνας και της Ιαπωνίας.
Αυτά, φυσικά, είναι πράγματα που οι Ινδοί θα ήθελαν να διεκδικήσουν. Όμως το ερώτημα είναι: μπορούν οι πολιτισμοί να αναδυθούν ταυτόχρονα σε διαφορετικά μέρη ή πρέπει να ακολουθήσουν μια γραμμική πορεία; Οι πολιτισμοί μπορούν να αναδυθούν ταυτόχρονα. Αν μελετήσουμε τον πολιτισμό των Ίνκα, θα δούμε ότι ήταν ένας εξαιρετικά ανεπτυγμένος πολιτισμός για την εποχή του. Ο κόσμος δεν είχε την ίδια δομή πριν από χιλιάδες χρόνια όπως σήμερα.
Για παράδειγμα, η Ινδία βρισκόταν ακριβώς δίπλα στη Νότια Αφρική. Όταν συνέβη η τεράστια καταστροφή της Ατλαντίδας, η εκρηκτική δύναμη έσπρωξε αυτό το κομμάτι γης προς τα βόρεια. Η σύγκρουση ήταν τόσο ισχυρή που ανύψωσε τα Ιμαλάια και πολλοί σήμερα πιστεύουν ότι μέρος της Ατλαντίδας βρίσκεται κάτω από αυτά τα βουνά.
Όμως τι προκαλεί την άνοδο και την πτώση ενός πολιτισμού; Ένας πολιτισμός αναδύεται επειδή, όπως ανέφερα, υπάρχουν συνεισφορές από άλλους πολιτισμούς που τον προηγήθηκαν και τον περιβάλλουν. Ο αριθμός των ατόμων που τον απαρτίζουν δεν είναι αυτός που τον καθορίζει. Πολιτισμοί δεν αποτελούνται από τεράστιες μάζες. Υπάρχουν πολύ λίγοι άνθρωποι των οποίων η εσωτερική δύναμη τους ωθεί να εκφράσουν τόσο προοδευτικές ιδέες ώστε δημιουργούν αυτόματα ένα κύμα επιρροής που ανυψώνει τους άλλους. Αυτό είναι που αποκαλούμε πολιτισμό. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει πραγματικός πολιτισμός. Όλα είναι βαρβαρότητα σε πιο εκλεπτυσμένη μορφή.
ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ;
Ένας πραγματικά πολιτισμένος άνθρωπος διαθέτει μέσα του όλες τις μεγάλες αρετές: καλοσύνη, συμπόνια, κατανόηση και αγάπη. Αυτός είναι ο πολιτισμένος άνθρωπος. Όμως πόσοι υπάρχουν; Γι’ αυτό λέω ότι οι περισσότεροι είναι μάλλον βάρβαροι και αυτό που θεωρούμε πολιτισμό είναι απλώς τεχνολογική πρόοδος και επιφανειακές συνήθειες.
Κάποιοι τρώνε με τα χέρια, άλλοι με μαχαίρια και πιρούνια. Μπορούμε να πούμε ότι όσοι κάθονται στο έδαφος και τρώνε με τα χέρια είναι λιγότερο πολιτισμένοι από όσους κάθονται στο τραπέζι; Όχι, δεν μπορούμε. Η άνοδος του πολιτισμού είναι μια ψευδαίσθηση. Ο κόσμος υπήρξε όπως είναι για χιλιάδες χρόνια και απλώς μετράμε τον πολιτισμό με διαφορετικά κριτήρια.
Τα έθιμα αλλάζουν και τα ονομάζουμε πολιτισμό. Η τεχνολογία εξελίσσεται και λέμε ότι είμαστε πολιτισμένοι. Ένας άνθρωπος που ταξιδεύει με αεροπλάνο θεωρείται πιο πολιτισμένος από κάποιον που ταξιδεύει με κάρο, αλλά αυτός με το κάρο μπορεί να είναι περισσότερο άνθρωπος.
Ο πολιτισμός πρέπει να μετριέται με βάση το πόσο ανθρώπινος είσαι, όχι το πόσο «θεός» γίνεσαι. Δεν χρειάζεται να κάνουμε τους ανθρώπους θεούς, αλλά ανθρώπους που κατανοούν την ουσία της ανθρωπιάς. Αυτή είναι η ύψιστη δοκιμή ενός πολιτισμένου ανθρώπου.
ΟΤΑΝ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΞΕΧΝΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΑ
Όταν η τεχνολογική πρόοδος αυξάνεται, οι άνθρωποι καταλήγουν σε έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, όχι ανώτερο, απλώς διαφορετικό. Οι αισθήσεις έχουν περισσότερες ανέσεις, λιγότερο κόπο, και αυτό το ονομάζουμε «πολιτισμό». Αλλά χώρες όπως η Αμερική, η Αγγλία, η Γερμανία και η Γαλλία —είναι πραγματικά πολιτισμένες; Όχι. Τις βρίσκω πιο βάρβαρες από πολύ φτωχές χώρες.
Στα χωριά της Ινδίας ή σε απομονωμένες περιοχές της Αμερικής συναντάς ανθρώπους που σε γεμίζουν αγάπη. Σε κάνουν να νιώθεις ότι σε αγαπούν. Αλλά στις «μοντέρνες» χώρες τι βρίσκεις; «Τι μπορώ να κερδίσω;». Αυτό δεν είναι ανθρωπισμός. Είναι ζωώδες ένστικτο.
Οι σύγχρονες κοινωνίες δεν βασίζουν τον πολιτισμό τους σε αιώνιες αλήθειες όπως η αγάπη, η φιλανθρωπία, η συμπόνια, η καλοσύνη. Όχι. Βασίζονται στην οικονομία. Όσο ισχυρότερο είναι ένα κράτος οικονομικά τόσο πιο πολιτισμένο θεωρείται. Αυτή η αντίληψη, όμως, είναι η πραγματική πτώση του πολιτισμού.
Εφευρέσαμε την ατομική βόμβα. Αυτό είναι πρόοδος; Στο παρελθόν οι άνθρωποι πολεμούσαν σώμα με σώμα. Υπήρχε μια κάποια «δικαιοσύνη» —αν και φυσικά δεν υποστηρίζουμε τον πόλεμο. Τώρα ένα αεροπλάνο ρίχνει μια βόμβα και σκοτώνει χιλιάδες ανθρώπους. Αυτό το λέμε πολιτισμό; Είναι μια απόλυτη παρανόηση.
ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΚΑΡΜΑ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ
Γιατί κάποιες χώρες ανεβαίνουν σε σημαντική θέση ενώ άλλες όχι; Η απάντηση βρίσκεται στο συλλογικό κάρμα. Κάθε έθνος έχει το συλλογικό του κάρμα. Όταν αυτό φτάσει σε μια κορύφωση, τότε η χώρα προοδεύει —ανάλογα με τη κατεύθυνση της συλλογικής σκέψης.
Αν η συλλογική σκέψη κινηθεί προς τη φιλοσοφία και την πνευματικότητα, όπως στην Κίνα, την Ινδία και το Θιβέτ, τότε αναδύεται ένας πνευματικός πολιτισμός. Χρειάζονται χιλιάδες άνθρωποι με υψηλά ιδανικά για να «καλέσουν» μέσα στη χώρα έναν άνθρωπο που θα ενσαρκώσει αυτά τα ιδανικά —έτσι γεννήθηκε ο Γκάντι.
Αν η συλλογική σκέψη στραφεί προς την ισχύ ή την αυτοκρατορία, τότε αναδύονται ηγετικές μορφές όπως ο Τσώρτσιλ ή η Βικτώρια.
Αν η σκέψη στραφεί προς το υλικό κέρδος, τότε προκύπτουν χώρες που εφευρίσκουν ατελείωτη τεχνολογία για να αυξήσουν τις ανέσεις και τα υλικά αγαθά.
Και αυτό είναι συλλογικό κάρμα.
ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΚΑΜΠΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Όταν μια χώρα φτάσει σε ένα ύψος εξωτερικής προόδου αλλά βιώσει εσωτερική δυστυχία, τότε αλλάζει κατεύθυνση. Στρέφεται προς τα μέσα. Στην Αμερική, για παράδειγμα, υπάρχουν εκατοντάδες πνευματικά κινήματα. Αυτό οφείλεται στην εσωτερική δυσαρέσκεια.
Η Αμερική έχει τη δυνατότητα να γίνει μία από τις πιο πνευματικές χώρες στον κόσμο. Παρά τη μεγάλη εξωτερική πρόοδο, οι άνθρωποι δεν είναι ευτυχισμένοι. Άρα έχουν μόνο μία κατεύθυνση: προς τα μέσα.
Το μυαλό τους έχει αναπτυχθεί μέσω της τεχνολογίας, και τώρα πρέπει να αρχίσουν να πατούν τα «εσωτερικά κουμπιά». Οι σπόροι αυτής της αλλαγής φυτεύτηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα και τώρα αρχίζουν να φυτρώνουν.
Η Αμερική θα διδάξει την Ινδία, την Κίνα, την Ιαπωνία και το Θιβέτ τι σημαίνει πραγματική θρησκεία. Η λέξη «religion» σημαίνει «επανένωση», «δεσμό προς τα μέσα». Και τώρα οι Αμερικανοί αρχίζουν να δένουν ξανά τον εαυτό τους με το αληθινό τους Είναι.
ΚΑΙ ΕΤΣΙ ΑΝΑΔΥΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ
Καθώς αναδύονται διάφορες κουλτούρες, ένα είδος αφύπνισης εγκαθίσταται μέσα στους πολιτισμούς αυτούς, οδηγώντας στο φαινόμενο της ακμής και της πτώσης. Όλα εξαρτώνται από το πού κατευθύνονται οι ενέργειες. Όταν ένα άτομο αποκτήσει έναν συγκεκριμένο στόχο, ο αδερφός του θα τον ακολουθήσει και θα αποκτήσει παρόμοιο σκοπό. Έτσι συνεχίζεται η διαδικασία μέχρι το συλλογικό μυαλό μιας κουλτούρας, μιας κοινότητας ή μιας κοινωνίας να προσανατολιστεί προς έναν ενιαίο σκοπό.
… Γκουρουράτζ Ανάντα Γιόγκι, Σατσάνγκ, ΗΠΑ 1980 – 29
